Wydział konserwacji i restauracji

Wydział konserwacji i restauracji (często skracany jako WKR) jest jednostką organizacyjną wyższych uczelni technicznych i artystycznych w Polsce, zajmującą się kształceniem specjalistów w zakresie ochrony, konserwacji oraz przywracania do pierwotnego stanu zabytków, dzieł sztuki i obiektów technicznych. Wydziały tego typu funkcjonują m.in. w Politechnice Warszawskiej, Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz w Uniwersytecie Jagiellońskim.

Historia

Idea powstania wydziałów zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego sięga pierwszych dekad XX wieku. Pierwszy w Polsce wydział konserwacji i restauracji został utworzony w 1975 roku w ramach Politechniki w Krakowie. W kolejnych latach, w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie rynku oraz potrzebę profesjonalnej ochrony zabytków, powstały kolejne wydziały w Poznaniu ( 1990 roku), Wrocławiu ( 1995 roku) i w Gdańsku ( 2002 roku).

Misja i cele

kształcenie wykwalifikowanych konserwatorów i restauratorów sztuki oraz specjalistów w dziedzinie ochrony zabytków;
prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w zakresie konserwacji, restauracji oraz materiałoznawstwa;
współpraca z instytutami ochrony dziedzictwa kulturowego, muzeami i organizacjami międzynarodowymi;
propagowanie wiedzy o znaczeniu zachowania dziedzictwa kulturowego w społeczeństwie.

Struktura organizacyjna

Wydział zazwyczaj składa się z następujących jednostek:

Katedra Konserwacji Obrazów
Katedra Konserwacji Rzeźby
Katedra Materialoznawstwa
Instytut Badawczy (laboratoria chemiczne, fizyczne, mikrobiologiczne)
Zakład Dokumentacji i Digitalizacji Dziedzictwa

Programy studiów

Wydział oferuje dwa główne kierunki studiów:

Konserwacja i restauracja dzieł sztuki – studia pierwszego stopnia (licencjackie) oraz drugiego stopnia (magisterskie);
Ochrona zabytków technicznych i przemysłowych – studia jednolite magisterskie.

Programy obejmują zarówno zajęcia teoretyczne (historia sztuki, teoria materiałów, prawo ochrony zabytków), jak i praktyczne warsztaty (techniki czyszczenia, stabilizacji, rekonstrukcji, cyfrowej dokumentacji). Praktyki odbywają się w muzeach, zabytkowych kamienicach oraz pod nadzorem doświadczonych mistrzów konserwacji.

Badania i projekty

Wśród najważniejszych projektów realizowanych przez wydziały znajdują się:

Restauracja Katedry na Wawelu (realizacja: 2008–2012);
Konserwacja zabytkowego telewizyjnego satelity ( 2015);
Opracowanie metod stabilizacji fresk na podmokłych murach w Gdańsku ( 2020);
Cyfrowa baza danych Polskich Zabytków dostępna publicznie od 2018 roku.

Współpraca międzynarodowa

WKR uczestniczy w programach wymiany studentów i naukowców w ramach Erasmus+ oraz w projektach prowadzonych przez UNESCO i ICOMOS. Przykładem jest projekt UE „Współczesna konserwacja muzeów w Europie” ( 2019).

Znani absolwenci

Wśród wybitnych absolwentów wydziału znajdują się m.in.:

Jan Kowalski – autor metod konserwacji tempery (urodzony w 1960 roku w Warszawie);
Maria Nowak – specjalistka w renowacji cennych witraży (urodzona w 1972 roku w Krakowie);
Piotr Zieliński – ekspert w dziedzinie konserwacji materiałów polimerowych (urodzony w 1985 roku w Wrocławiu).